Bitcoin

0
75

Bitcoin (sembolü: ฿, kısaltma: BTC) herhangi bir merkez bankası, resmi kuruluş, vs. ile ilişiği olmayan elektronik bir para birimidir . Virgülden sonra 100-milyonuncu basamağa kadar birimlere ayrılabilir. Ayrıca Derin Ağ’da en çok kullanılan para birimidir.

Tarihçe

Richard N. Cooper tarafından dijital para felesefesinden yola çıkılarak Rothschild ailesine önerilen bir proje olduğu, Rothschild ailesinin ise kendine ait olan uluslararası bankaları dijital para geliştirmesi için görevlendirdiği iddia edilmektedir. Bitcoin ağı 3 Ocak 2009’da hayata geçmiştir. Manifestonun yazarı Satoshi Nakamoto’dur fakat muhtemelen gerçek ismi değildir. Maksimum bitcoin sayısı 21 milyonla sınırlıdır. İlk bitcoin ile alışveriş 22 Mayıs 2010 tarihinde 10.000 Bitcoin karşılığında pizza alımı ile gerçekleşti.

22 Temmuz 2013 tarihi itibarıyla dolaşımdaki Bitcoin’lerin toplam değeri 1.2 milyar dolar seviyesindeyken 4 Haziran 2014 tarihi itibarıyla bu değer 8.2 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır.

Teknoloji

Herhangi bir merkezden üretilmeyen Bitcoinler, Bittorent ağlarına benzer şekilde noktadan-noktaya dağıtık bir ağ özelliği gösterir. Bu ağda gerçekleşen ödemeler diğer noktalara anında ulaşır, böylece hangi adresten hangi adrese ödeme yapıldığı kayıtlara geçer. Böylece toplanan kayıtlar blok adı verilen yapıların içinde yer alır. Her bir blok üzerinde yüksek işlem gerektiren bir hash algoritması uygulanarak, belli bir sıfır sayısıyla başlayan ifadenin bulunması istenmektedir. Yaklaşık 10 dakikada bire tekabül eden bu işlemi gerçekleştiren ilk kullanıcıya sıfırdan 50 BTC (şu anda 25 BTC) ödül olarak verilir. Böylece Bitcoin’ler emisyona sürülmüş olur. Her bir blok kendisinden önce gelen son bloğun da hash ifadesini içerir. Böylece bozulması oldukça zor (%51 saldırısı hariç) bir blok zinciri oluşur. Bundaki amaç da, çifte harcamayı önlemek ve gönderimleri kayıt altında tutmaktır. Verilen ödül miktarı her 210 bin blokta bir (yaklaşık 4 senede bir) yarıya düşürülür (50,25,12.5,…).

Para yaratma işlemine madencilik(mining) denilmektedir. Madencilik, hesaplama yetkisini ve gücünü kullanarak matematiksel işlemleri gerçekleştirme işleminin genel adıdır. Bu işlemleri yapmak için, sunulan bitcoin yazılımını indirerek donanımları (genellikle ekran kartları) üzerinde yoğun işlemci gücü gerektiren işlemleri gerçekleştiren bitcoin ağındaki düğümlere “madenci” denilmektedir.

Sistemin ilk bloğunun adı “genesis block” olarak isimlendirilmiştir ve 4 ocak 2009’da üretilmiştir. Bunun gibi bloktaki ilk işlem özel bir işlemdir ve yeni para bloğu yaratan tarafından başlatılır. Bu, ağa madencilerin katılmaları için bir teşvik sistemidir, bu sayede parayı basacak merkezi bir otoriteye sahip olmayan sisteme, para, istenildiği gibi dağıtık olarak girebilmektedir. Madenciler bu şekilde, hem sisteme yeni bitcoinler üretip sürerek hem de bekleyen işlemleri gerçekleştirme hizmetleri karşılığında sistemden bitcoin alarak kazanç sağlamaktadırlar. Yeni paranın sisteme düzenli olarak eklenmesi altın madencilerinin altın bularak dolaşıma sokmalarına benzetilmektedir, madencilik ismi de buradan gelmektedir. Mevcut süreçte madenciler, her yıl dolaşıma girecek olan bitcoin miktarını azalan ve öngörülebilir bir oranla üretmeye devam etmektedirler. Sistemde, toplamda 21 milyon bitcoin dolaşıma çıkıncaya kadar üretim devam edecektir, ardından üretim süreci duracak ve madenciler sadece işlem masrafları üzerinden desteklenmeye devam edilecektir.

Bitcoin, bazı ülkelerde bir ödeme ve yatırım aracı olarak kullanılmaktadır. Türkiye’de de TL karşılığı bitcoin almak mümkündür. Para gibi kullanılabildikleri için bitcoin’lerin bir değerleri vardır ve ayrıca bazı fonların ileride popülaritesi arttıkça, değerinin artacağı beklentisi ile bu ürünle ilgilendikleri bilinmektedir. Bitcoin’in değerini piyasadaki arz ve talep koşulları belirlemektedir. Talep artınca fiyatı artmakta, düşünce de azalmaktadır. Dolaşımda sınırlı miktarda bitcoin vardır ve yeni bitcoin üretmenin de bir limiti ve prosedürü bulunmaktadır. Bitcoin’in piyasa değeri önündeki en büyük tehditler; teknik zorluklar, ülkelerin bu paraya olan yaklaşımına bağlı mevzuat değişiklikleri ve insanların bu paraya olan istek ve güveninin olumsuz yönde değişmesidir.

Ekonomi

Ponzi oyunu endişeleri

Gazeteciler, ekonomistler ve Estonya merkez bankası, bitcoin’in Ponzi oyunu olduğuna dair endişeler dile getirdi. Chicago Üniversitesi’nde hukuk profesörü olan Eric Posner, 2013’te “gerçek bir ponzi oyunu sahtekarlıktır, bitcoin ise aksine kolektif bir sanrılığa benzer” dedi”. 2014’te hem Dünya Bankası hem de İsviçre Federal Konseyi tarafından hazırlanan raporlar bitcoin ve ponzi oyunu üzerine olan endişeleri inceledi ve bitcoin’in Ponzi oyunu olmadığı sonucuna vardı.

Değer Tahminleri

Finans gazetecileri, analistler, ekonomistler ve yatırımcılar bitcoin’in gelecekteki olası değerini tahmin etmeye çalışmaktadırlar. Ekonomist John Quiggin Nisan 2013’te “bitcoin en nihayetinde sıfır değerlerine ulaşacak, ancak ne zaman söylemek mümkün değil” demiştir”..Benzer bir tahmin de Kasım 2014’te ekonomist Kevin Dowd tarafından yapılmıştır.

Finans profesörü Mark T. Williams, Aralık 2013’te bitcoin’in 2014 yılının ortasında 10$ ‘ın altında değeri olacağını öngördü. Ancak belirtilen dönemde bitcoin’in en düşük değeri Nisan ayında 344 $ Temmuz ayında 609 $ oldu. Aralık 2014’te Williams, “Başarı olasılığı düşük, ancak başarı olursa çok büyük olacak” dedi.”

Kasım 2014’te, New York Üniversitesi Stern School of Business’da Finans Profesörü olan David Yermack, Kasım 2015’te bitcoin’in değersiz olacak dedi. Bu dönemde bitcoin ocak ayında en düşük değeri 176.70$, Kasım 2015’te 309.90 $ olarak işlem gördü.

Mayıs 2013’te, Bank of America FX ve Oran Stratejisti David Woo tek bir bitcoin başına maksimum olarak 1.300 $ ‘lık değerin makul olacağını öngördü. nBitcoin yatırımcısı Cameron Winklevoss Aralık 2013’te “bitcoin değerinin 40,000$” olabileceğini belirtti.

Bitti ilanları

Bitcoin’in bittiğine dair pek çok kere haber çıkmıştır. 2015’in başlarında bir gazeteci Bitcoin’in bittiğine dair 29 haber raporlamıştır.

Forbes dergisi 2011 yılı haziran ayında bitcoin’in bittiğini ilan etmiş, bu ilanı Ağustos 2011’de Gizmodo Avustralya dergisi takip etmiştir. Wired dergisi ” süresi doldu” haberini Aralık 2012’de yapmıştır. Ouishare Dergisi, “oyun bitti, bitcoin” haberini yayınlaması Mayıs 2013, ve New York Magazine “mezar yolunda” haberini Haziran 2013. Reuters “ölüm ilanı” haberini Ocak 2014, Street Insider bitcoin “ölü” haberini Şubat 2014’te yapmıştır. Bu haberleri talip eden zamanlarda The Weekly Standard Mart 2014, Salon Mart 2014, Vice News Mart 2014, Financial Times Eylül 2014’te bitcoin’in bittiğine dair haberler yayınlamışlardır. Ocak 2015, USA Today belirtilen bitcoin için “küllüğe gitti “, ve Telgraf “bitcoin deneyi bitti” haberlerini yaptı. Eski bitcoin geliştiricilerinden Mike Hearn Ocak 2016’da , bitcoin için “başarısız bir proje” açıklamasını yaptı.

Man adası’ elektronik iş geliştirme müdürü Peter Greenhill, “bitcoin’in bitti ilanlarının çok abartıldığını söylemiştir.”

Tepkiler

Bazı ekonomistler bitcoin’e olumlu yaklaşırken bazıları şüpheyle bakmaktadır. Chicago Fed’in kıdemli ekonomislerinden olan François R. Velde, bitcoin’i “dijital para oluşturmanın zarif bir yöntemi” olarak tanımlamıştır. Paul Krugman ve Brad DeLong bitcoin üzerinde neden kararlı olması gerektiği ve taban değerini sorguladıklarında hatalar bulmuşlardır. Ekonomist John Quiggin, bitcoin’i “verimli pazar hipotezinin son karışıklığı” olarak eleştirdi.”.

St. Louis Federal Bankası Başkan Yardımcısı David Andolfatto, bitcoin’i kuruluş için bir tehdit olduğunu belirtti.

Özgür yazılım hareketi aktivisti Richard Stallman anonimlik eksiğinden şikayet etti ve iyileştirilmiş bir geliştirme çağrısında bulundu. PayPal Başkanı David A. Marcus, bitcoin’i “birikimleri koymak için mükemmel bir yer” olarak adlandırıyor ancak değerindeki dengesizlik azalana kadar bir parabirimi olamayacağını iddia etmiştir. Bill Gates, Bill Gates, Bloomberg LP’ye verdiği röportajda bir yerden bir yere para taşıma maliyetiyle ilgili olarak şunları söyledi: “Bitcoin heyecan verici çünkü ne kadar ucuz olabileceğini gösteriyor.”

Brezilya, Isle of Man, Jersey, Birleşik Krallık, ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerin yetkilileri bitcoin’in finansal hizmetler sunma kabiliyetlerini fark ettiler. Bitcoin’lerin düzgün bir şekilde kullanıldığı zaman, dolandırıcılığı engelleyebilmesi, alışveriş işlemlerini kolaylaştırması ve şeffaflık sağlama becerisi dahilinde mali alanlara ilgili politikacıların ve millet vekillerinin ilgisini çekmektedir.

Alışverişte kullanılması

2013 yılında Hollanda Delft’teki bir kafede Bitcoin ile alışveriş yapılabilmiştir.
2015 yılında bitcoin kabul eden tüccar sayısı 100.000 aştı. (2014 itibarıyla) Bazı firmalar bitcoin ile ödeme kabul etmektedir.

Kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından kabulü

Bitcoin The Electronic Frontier Foundation,Greenpeace, Mozilla Vakfı, Wikimedia Vakfı, ve Özgür Yazılım Vakfı. tarafından kabul edildi. New York Demokratik Kongre üyesi Jeff Kurzon da dahil olmak üzere bazı Amerikalı siyasiler, kampanyalarına bitcoin ile yapılan bağışları kabul edeceklerini söylemişlerdir. 2013 yılının sonlarında Nicosia Üniversitesi, dünyadaki bitcoin ile ödemeyi kabul eden ilk üniversite oldu ve dijital para birimleri üzerine bir lisans programı başlattı.

Ödeme hizmeti sağlayıcıları

Bitcoin’i kabul eden Dish Network gibi tüccarlar, BitPay veya Coinbase gibi bitcoin ödeme hizmeti sağlayıcılarının hizmetlerini kullanmaktadır. Bir müşteri bitcoin ile ödeme yaptığında, ödeme hizmeti sağlayıcısı ödemeyi tüccar adına kabul eder, alınan tutarı satıcının banka hesabına gönderir, bu hizmet için ise tutarın yüzde 1’inden az bir ücret tahsil eder.

Perakende işlemlerde kullanımı

Bitcoin’in tasarımı nedeniyle, tüm perakende değeri sadece tahminidir. Hong Kong merkezli bir teknoloji şirketindeki iş geliştirme departmanının başkanı Tim Swanson’a göre, 2014’te bitcoin ile yapılan günlük perakende alımları yaklaşık 2.3 milyon $ değerindedir. Yine Tim Swanson’un tahminlerine göre, (Şubat 2015 itibarıyla), günde perakende alışverişte 5.000 bitcoin den daha az kullanıldığını belirtmiş, ve 2014’te “bitcoin’in perakende alımlarında kullanımının artışının çok az olduğu sonucuna varmıştır”

Genel kullanım

Cambridge Üniversitesi tarafından 2017 yılında yapılan bir araştırmaya göre 2,9 milyon ile 8 milyon arasında kullanıcı dijital para cüzdanına sahiptir. En çok kullanılan dijital para bitcoin’dir. Aktif kullanıcıların sayısı 2013’ten bu yana belirgin bir şekilde artmıştır.

Finansal kurumlar

Bitcoin’in yasadışı faaliyetlerde bulunmasından endişe duyan bankalardan dolayı, bitcoin şirketlerinin banka hesabı açmakta güçlük çekmektedirler. BitPay’in kurucu ortaklarından Antonio Gallippi’ye göre “bankalar bitcoin şirketleriyle çalışmak isteseler bile korkuyorlar”. 2014 yılında Ulusal Avustralya Bankası, bitcoin ile bağlantılı işletmelerin hesaplarını kapattı ve HSBC, bitcoin ile bağlantılı bir yatırım fonu sunmayı reddetti.

Avustralyalı bankaların genel olarak, dijiyal para birimini içeren işletmelerin banka hesaplarını kapattı; Bu durum karşısında, Avustralya Rekabet ve Tüketici Komisyonu tarafından soruşturma açıldı[106]. Bununla birlikte, Avustralyalı bankalar, bitcoin’in dayandığı Blok zinciri teknolojisini benimsediler 2013 yılında yayınlanan bir raporda Bank of America Merrill Lynch, “bitcoin’in e-ticaret için önemli bir ödeme aracı olabileceğine ve geleneksel para transferi yöntemlerine ciddi bir rakip olarak gelebileceğine inanıyoruz” dedi 2014 Haziran ayında, parayı herhangi bir ücret olmadan bitcoin mevduatına dönüştüren ilk banka Boston’da açıldı.

Yatırım olarak Bitcoin

Bazı Arjantinliler, yüksek enflasyona karşı korumak için veya hükümetlerin tasarruf hesaplarına el koyma ihtimaline karşı Bitcoin almışlardır. 2012-2013 yıllarında Kıbrıs’ta yaşanan finansal kriz sırasında, halkın hesaplarına el konulacağı veya vergilendirileceği endişesiyle bitcoin alımı artmıştır.

Bir diğer yatırım yönetimi bitcoin fonlarıdır. İlk bitcoin fonu Temmuz 2014’te Jersey’de kuruldu ve Jersey Finansal Hizmetler Komisyonu tarafından onaylandı. Ayrıca, Winklevoss kardelşer (Nisan 2013’te bütün bitcoin hesabının %1’ine sahip oldukları iddia edilmiştir) 2012’de bir bitcoin ETF kurmak için girişimde bulunmuşlardır. 10 Mart 2017 tarihi itibarıyla ETF, mevzuata ait endişeler nedeniyle SEC tarafından reddedilmiştir. Bu duyuru sonrasında bitcoin değeri birkaç dakika içinde %15 düşmüş, ancak kısa sürede çoğunlukla düzelmiştir. 2015 yılının başından itibaren, Gemini isimli New York merkezli bir bitcoin değişim planı duyurulmuştur. 5 Ekim 2015’te başlatmak için onay aldığını açıklanmıştır.

Forbes, Aralık 2015’te bitcoin’e yatırım yapmayı teşvik eden yayınlar yayınlamaya başladı. 2013 ve 2014’te Avrupa Bankacılık Otoritesi ve Finansal Endüstriyel Düzenleme kurumu Kurumu (FINRA), bitcoin’e yatırım yapmanın önemli riskler taşıdığını söyledi.

Forbes, bitcoin’i 2013 yılının en iyi yatırım aracı olarak adlandırdı. 2014’te Bloomberg, bitcoin’i yılın en kötü yatırımı olduğunu söyledi. Bitcoin, 2015 yılında Bloomberg’in para birimi tablusunun zirvesinde yer aldı.

Girişim sermayesi

Peter Thiel gibi girişim sermayedarları, bitcoin’i almak yerine altyapısını, tüccarlara, borsalara, cüzdan servislerine vb. ödeme sistemleri sağlayan şirketler gibi finanse etmektedirler. Şirketin hedefi 100 bitcoin işletmesini 2-3 yıl içinde %6 lık hisse karşışığı 10.000 $ 20.000 $ desteklemektir. Yatırımcılar aynı zamanda bitcoin madenciliğine de yatırım yapmışlardır. 2015 yılında Paolo Tasca’nın yaptığı bir araştırmaya göre, bitcoin şirketleri üç yıl içinde yaklaşık 1 milyar dolar kazandı (2012 yılının ilk çeyreği – 2012 yılının birinci çeyreği 2015).

Politik ekonomi

Bitcoin gibi sanal para birimleri paranın merkezi tekelden kurtarılması fikri Avusturya okulunun iktisadi’nda teorik olarak köklenmiştir. Özellikle Friedrich von Hayek onun kitabı ‘Denationalisation of Money: The Argument Refined’, para üretim, dağıtımının ve kontrolülünün merkez bankaları tekeline son vermek üzerinedir.

Bitcoin teknoloji meraklısı özgürlükçüler’e cazip gelmektedir, çünkü bitcoin bugüne kadar olan kurumsal bankacılık sistemlerinin ve hükümet kontrolünün dışındadır. Fakat, Bitcoin’e olan ilginin nedenlerini ortaya çıkarmak isteyen araştırmacılar, Google arama verilerinde bunun özgürlükçüler bağlantısı bulamamıştır.

devam ediyor..

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz